Fundacja Ocalenie z zadowoleniem przyjęła powstanie pierwszej w historii unijnej Strategii przeciwdziałania ubóstwu.

Zauważamy pozytywne aspekty proponowanej Strategii:

• Strategia promuje równość szans oraz poszanowanie praw podstawowych, sprzyjające budowaniu spójności społecznej i ograniczaniu nierówności.
• Strategia wspiera integrację migrantów poprzez ułatwienie dostępu do edukacji, rynku pracy i usług społecznych, co zmniejsza ryzyko ubóstwa i wykluczenia społecznego.
  Strategia uwzględnia fakt, że nie każdy może pracować i że nie wszystkie miejsca pracy są sobie równe. Podkreśla ona znaczenie wysokiej jakości miejsc pracy dla osób zdolnych do podjęcia zatrudnienia.
• Zachęca państwa członkowskie do współpracy oraz wymiany dobrych praktyk w zakresie integracji i wsparcia osób zagrożonych ubóstwem.
• Na szczeblu krajowym państwa członkowskie muszą wyznaczyć krajowych koordynatorów ds. walki z ubóstwem i opracować skuteczniejsze krajowe strategie w tym zakresie
• Komisja opublikowała również przydatne – choć niewiążące – wytyczne dla państw członkowskich dotyczące opracowywania „skutecznych strategii walki z ubóstwem”. Zaleca się w nich tworzenie ukierunkowanych środków wsparcia dla grup narażonych na wyższe ryzyko ubóstwa lub wykluczenia społecznego, przy czym wśród tych grup wymieniono osoby o pochodzeniu migranckim.

Zauważamy także negatywne aspekty Strategii takie jak:

• Kwestia migracji i sami migranci są niemal całkowicie pominięci – o obywatelach państw trzecich wspomniano tylko raz, mimo że w dokumentach źródłowych uznaje się wysokie (lub wyższe) ryzyko ubóstwa i wykluczenia społecznego, na jakie są oni narażeni.
• W strategii wspomniano o poprawie jakości usług społecznych, jednak nie towarzyszą temu żadne konkretne działania legislacyjne.
• Skuteczność strategii zależy od sposobu jej wdrożenia przez poszczególne państwa członkowskie, co może prowadzić do nierównomiernych efektów. Skuteczna realizacja założeń Strategii w Polsce będzie możliwa wyłącznie przy zapewnieniu odpowiednich krajowych ram jej wdrażania.
• Trudno dostrzec, w jaki sposób strategia ta miałaby doprowadzić do wyeliminowania ubóstwa do 2050 roku, skoro nie przewiduje ona żadnych działań wykraczających poza rok 2028 (podczas gdy mandat Komisji kończy się dopiero w 2029 roku) i brakuje w niej konkretnych celów oraz wskaźników. Ambitnym założeniom strategii nie towarzyszą dodatkowe środki budżetowe w ramach wieloletnich ram finansowych.

Zwracamy uwagę, że Komisja określiła działania o charakterze krótkoterminowym, jednak długoterminowy wymiar strategii pozostaje niewystarczająco rozwinięty. Dokument nie przewiduje nowych źródeł finansowania ani działań wykraczających poza początek 2028 r. Ponadto ujmuje problem ubóstwa głównie w kontekście konkurencyjności, a dyskryminację wskazuje jako jedną z jego przyczyn, nie przedstawiając jednocześnie rozwiązań ukierunkowanych na przeciwdziałanie temu zjawisku.